Muhammed el-Harizmi

Muhammed ibn Musa el-Harizmi, 9. yüzyılda yaşamış ve matematik tarihini kökten değiştirmiş bir bilim insanıdır. Onun olmadan bugün bildiğimiz bilgisayar bilimi, mühendislik ve modern matematik büyük olasılıkla çok farklı görünürdü. ## Cebirin Doğuşu El-Harizmi'nin en önemli eseri "Al-Kitab al-mukhtasar fi hisab al-jabr wal-muqabala" (Tamamlama ve Denkleştirme Hesabı Üzerine Özlü Kitap) adını taşır. "Al-jabr" ifadesi zamanla Avrupa dillerinde "algebra" yani cebir kelimesine dönüştü. Bu kitapta el-Harizmi, doğrusal ve ikinci dereceden denklemleri sistematik biçimde çözme yöntemlerini ortaya koydu. Geometrik kanıtlarla desteklenen bu çözümler, matematiği soyut düşünceden pratik uygulamaya taşıdı. ## Algoritma Kavramının Kökeni "Algoritma" kelimesi doğrudan el-Harizmi'nin adından geliyor. Onun Latince adı "Algoritmi" olarak yazılırdı ve adımları belirli bir sırayla izleyerek sonuca ulaşan hesaplama yöntemleri bu isimle anılmaya başladı. Bir algoritma basitçe şudur: belirli bir sorunu çözmek için izlenen adım adım talimatlar. Modern programlamanın temeli olan bu kavram, el-Harizmi'nin çalışmalarından binlerce yıl sonra bilgisayar biliminin çekirdeğini oluşturdu. ## Hint-Arap Rakamlarının Batıya Taşınması El-Harizmi, Hint sayı sistemini (0-9 rakamları ve ondalık yer değer sistemi) Arap dünyasına ve oradan Avrupa'ya tanıttı. "Sıfır" kavramının Batı matematiğine girmesi büyük ölçüde onun çalışmalarına borçludur. Düşünün: Roma rakamlarıyla (I, V, X, L, C...) büyük çarpma işlemleri yapmak neredeyse imkânsızdı. El-Harizmi'nin tanıttığı sistem bunu kökten değiştirdi. ## Astronomi ve Coğrafya El-Harizmi yalnızca matematikçi değildi. Astronomi tabloları hazırladı, dünyanın koordinat sistemini geliştirdi ve İslam dünyasının ilk büyük coğrafya kitaplarından birini yazdı. ## Mirası El-Harizmi'nin eserleri 12. yüzyılda Latince'ye çevrildi ve Avrupa üniversitelerinde yüzyıllarca ders kitabı olarak kullanıldı. Cebir, algoritma ve sıfır kavramı — modern dünyanın matematiksel temelleri — onun mirasıdır.

Zihnini test etmeye hazır mısın?

Aynı Alanda